Plantage aan de gracht: verhalen van mens en macht

Vanuit het historische pand waarin nu Huis Willet-Holthuysen is gevestigd, werd in de achttiende eeuw op grote schaal geld verdiend aan de koloniale plantage-economie. De tentoonstelling Plantage aan de gracht – Verhalen van mens en macht brengt voor het eerst de directe connectie aan het licht tussen de toenmalige bewoners van dit grachtenpand en Surinaamse plantages. De tentoonstelling verbindt macht en rijkdom aan de gracht rechtstreeks met de verhalen van de tot slaaf gemaakte mensen op plantage Jagtlust.

> 3 min

Zaankanters werken samen aan wandkleed over koloniaal- en slavernijverleden van Noord-Holland

Op 19 september ging in het Zaans Museum het Zaanse deel van Draden van ons Nederlandse Slavernijverleden feestelijk van start. De komende maanden kunnen inwoners van de Zaanstreek iedere donderdag, vrijdag en zaterdag in het museum meewerken aan een monumentaal wandkleed over het koloniale en slavernijverleden van de regio. Op verschillende locaties in de Zaanstreek vinden pop-up activiteiten plaats, zodat zoveel mogelijk mensen de kans krijgen om bij te dragen.

> 3 min

Scheepswrak Burgzand Noord 4 is zo goed als zeker fregat ‘t Hart

Het is vrijwel zeker dat de BZN 4, één van de zeventien monumentale scheepswrakken bij Texel, de in 1751 gezonken koopvaarder ’t Hart is. Het is daarmee het eerste geïdentificeerde scheepswrak van gebied Burgzand Noord (BZN) in de Waddenzee bij Texel.

>

Wat moet er met het ‘Jurkenwrak’ gebeuren?

Wat moet er met het Palmhoutwrak gebeuren, dat officieel te boek staat als Burgzand Noord 17? De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) zette vier mogelijkheden op een rijtje.

>

Huis van Hilde toont zoektocht naar geheimen Palmhoutwrak

Wie wil weten wat de nieuwste onderzoeken naar het Palmhoutwrak hebben opgeleverd kan sinds kort in Huis van Hilde terecht.

>

Schip vol raadsels: de geheimen van het Palmhoutwrak

Eeuwenlang lag er een bijzonder schip verborgen in de donkere wereld van de Waddenzee. De nieuwe tentoonstelling ‘Schip vol raadsels’ in Archeologiemuseum Huis van Hilde neemt de bezoeker mee in het onderzoek naar dit mysterieuze scheepswrak dat bij toeval werd ontdekt. Niet eerder getoonde vondsten en opvallende bevindingen van onderzoekers brengen stap voor stap de geheimen van het gezonken schip naar boven.

> 2 min

Nieuw licht op Weesper porselein, Stadsmuseum Weesp start onderzoek

Stadsmuseum Weesp start een jaarlang onderzoek naar de eigen collectie Weesper porselein. Dit bijzondere project richt zich op de ontwikkeling, vormgeving en makers van dit zeldzame 18e-eeuwse porselein. Het onderzoek wordt uitgevoerd door onderzoeker Senna van Dam en is mogelijk dankzij een onderzoeksbeurs van de Vereniging Rembrandt.

> 2 min

Monumenten opknappen gaat niet altijd van een leien dakje

Het is heel bijzonder om in een Zaans monumentaal huis te wonen, maar je moet er veel tijd en geld in steken. En de ondersteuning laat nog wel eens te wensen over.

> 2 min

Wie was het meisje in het blauw?

In de zeventiende eeuw lieten trotse ouders graag een portret maken van hun kind. Alleen de rijkste families konden zich gerenommeerde kunstenaars, zoals de Haarlemse kunstschilder Johannes Verspronck, veroorloven. In 1640 en 1641 schilderde hij drie portretten van een meisje en haar ouders. ‘Portret van een meisje in het blauw’ groeide uit tot een van de publiekslievelingen van het Rijksmuseum. Maar wie was dit meisje? En wie waren haar ouders? Frans Grijzenhout, emeritus hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, deed uitgebreid onderzoek naar de identiteit van het mysterieuze drietal.

>

Onderzoek naar zeldzame slagzwaarden Westfries Museum

Tijdens de sluiting van het Westfries Museum vanwege de verbouwing en vernieuwing, gaat in het depot de herwaardering van de collectie gewoon door. Zo vond eind februari een bijzonder onderzoek plaats naar twee zeldzame slagzwaarden. Conservatoren Jeroen Punt en Casper van Dijk van het Nationaal Militair Museum (NMM) bestudeerden de herkomst, het gebruik en het waardevolle karakter van deze wapens. Mogelijk hebben zij een link met de Graaf van Bossu, de verslagen aanvoerder van de Spaanse vloot tijdens de Slag op de Zuiderzee in 1573.

> 4 min

Geschiedenis zwart christendom in Nederland blijkt eeuwen ouder

Het onderzoeksproject Kerk en Slavernij heeft een aanvullende beurs ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor onderzoek naar dopen van Afrikaanse, Aziatische en Amerikaanse – in de historische bronnen gezamenlijk aangeduid als ‘zwarte’ – slaafgemaakten in Nederland. De zogenoemde Impact Explorer-beurs is bedoeld om de maatschappelijke betekenis te onderzoeken van een onverwachte historische vondst: meer dan honderd dopen van zwarte christenen in de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw.

> 2 min

Digitale visserijtentoonstelling op website Museum Kaap Skil

Een collectie foto’s van de Texelse visserijvloot, overgenomen van het voormalig Visserijmuseum Vlaardingen, was voor Museum Kaap Skil aanleiding om de bijbehorende verhalen te achterhalen. Projectmedewerker Jannie Bais zette zich aan deze klus. Het resultaat is een digitale tentoonstelling van de foto’s met de veelal spannende verhalen die via de website van Museum Kaap Skil te bekijken is.

> 1 min

Dronecamera’s onderzoeken eerste veenterpen Waterland

Om veenterpen van de eerste mensen die Waterland introkken te kunnen beschermen, laten de archeologen van de provincie Noord-Holland met drones en camera’s onderzoeken hoe ze erbij liggen.

>

Start jouw stamboomonderzoek met Yory

Yory.nl is uitgegroeid tot het grootste platform voor stamboomonderzoek in Nederland. Met honderden leerzame artikelen, duizenden verwijzingen naar archiefbronnen, handige overzichten en tientallen uitlegvideo’s – allemaal gratis toegankelijk.

> 3 min

NIOD-onderzoek naar de gemeente Amsterdam tijdens WOII

Op 21 mei is NIOD-onderzoeker Jeroen Kemperman gepromoveerd op zijn proefschrift Een kwestie van uitvoering. De gemeente Amsterdam onder Duitse bezetting. In zijn onderzoek laat hij zien hoe bestuurders en ambtenaren van de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting (1940–1945) vrijwel zonder uitzondering gehoor gaven aan de verzoeken van de bezetter.

> 1 min

Waar stierven Amsterdammers vroeger aan?

Tegenwoordig leven we langer dan ooit. Een verkoudheidje is hooguit vervelend en ernstigere kwalen zijn vaak met een ziekenhuisbezoek te verhelpen. Dat was anderhalve eeuw geleden wel anders. Veel Amsterdammers woonden dicht op elkaar onder erbarmelijke omstandigheden, waardoor infectieziektes voortdurend op de loer lagen. Waar stierven mensen toen precies aan? Werden arme en rijke stadsbewoners even hard getroffen? En welke initiatieven brachten verbetering in deze situatie?

>

Inkijk in vraagstukken rondom restitutie in nieuwe tentoonstelling Wereldmuseum

De tentoonstelling ‘Onvoltooid Verleden: teruggeven, houden, of ….?’, die op 9 mei opent in Wereldmuseum Amsterdam, biedt een diepgaande blik op het actuele debat rondom collecties verzameld tijdens de koloniale periode en de restitutie ervan. Bezoekers krijgen niet alleen inzicht in de herkomst van kunstvoorwerpen, maar worden ook uitgedaagd om na te denken over eigenaarschap, waarde en de ethische implicaties van de koloniale geschiedenis waarvan de echo klinkt in museale collecties van vandaag de dag.

> 3 min

Groot samenwerkingsproject Duitsland-Nederland rond Friese koning Redbad

Het Europese subsidieprogramma Interreg VI maakt 2 miljoen euro vrij voor de realisatie van het tentoonstellingsproject REDBAD. De middeleeuwse Friese koning Redbad (ca. 670-719) staat in 2026 centraal in grootschalige tentoonstellingen in Leeuwarden en Emden (Duitsland), in educatieprogramma’s in beide landen, in een wetenschappelijke publicatie, in een publieksboek en in een ‘role playing game’.

> 2 min

Zo zag de eerste Amsterdammer eruit

In 1963 vonden archeologen skeletresten onder de Oude Kerk. Deze resten bleken van een man te zijn die daar tussen 1150 en 1215 begraven is. Hij was een van de eerste Amsterdammers. Er is met de nieuwste technieken verder onderzoek gedaan naar deze eerste Amsterdammer. Zo is meer te weten gekomen over zijn leeftijd, wat hij at en hoe het met zijn gezondheid ging. Ook is er een gezichtsreconstructie gemaakt, waardoor mensen nu oog in oog met hem kunnen staan in het Stadsarchief van Amsterdam.

> 2 min

Nieuw onderzoek onthult: zo zag Oud Haerlem eruit

Hoe zag kasteelterrein Oud Haerlem er in de middeleeuwen uit? Dat onderzocht bureau Saricon vorig jaar voor gemeente Heemskerk. In 2020 was al onderzoek gedaan, maar met nieuw veldonderzoek is het hele terrein in kaart gebracht. Ook zijn de resultaten tegelijk visueel geïnterpreteerd. Hierdoor is duidelijk geworden hoe het kasteelterrein eruit heeft gezien. Nergens in Nederland is een zo compleet en intact kasteel in de bodem bewaard gebleven.

> 2 min