In de Vroege Middeleeuwen moeten er al mensen in Castricum hebben gewoond, maar grote delen van die nederzettingen zijn inmiddels onder het duinzand verdwenen. En dan is er nog die ringburgwal. Reden genoeg voor een gesprek met Hans van Weenen die er een boek over schreef.
>Tegenwoordig is het meeste speelgoed gemaakt van plastic en afkomstig uit China. Overal zitten batterijen in en zo’n beetje alles maakt geluid en geeft licht. Toch speelden kinderen eeuwenlang met handgemaakt speelgoed van natuurlijke materialen. Tijdens archeologische opgravingen worden er regelmatig knikkers, tollen, poppengoed, dobbel- en dominostenen teruggevonden. Zoals bij een opgraving van een beerput in Amsterdam, waar zelfs een speelgoed veldkanon weer het licht zag.
>Grote Kerk Naarden is in de week van 26 augustus tot een uniek onderzoekslaboratorium getransformeerd. Op 25 meter hoogte maakt een groep jonge onderzoekers van verschillende Nederlandse universiteiten een digitaal 3D-model van unieke zestiende-eeuwse plafondschilderingen. Het is voor het eerst dat in Nederland een 3D-model van deze schaal wordt ingezet voor wetenschappelijk onderzoek en voor conservering en restauratie van dit unieke en zeer kwetsbare erfgoed.
>
1 min
Het onderzoek naar het Palmhoutwrak dat de afgelopen vijf weken door archeologen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) is uitgevoerd, is afgerond. Op 30 juli vertelt projectleider Thijs Coenen bij Museum Kaap Skil over hun bevindingen.
> 1 min
‘Textiel uit Hollandse bodem’ is een boek over archeologisch textiel uit de 17de en 18de eeuw. Een klein stukje textiel kan een heleboel geheimen prijsgeven: waar kwam het textiel vandaan en waar werd het geproduceerd? Welke grondstoffen en verfstoffen zijn gebruikt? Is het geweven, gebreid, geknoopt, geborduurd? En zijn er nog kledingstukken in de resten te herkennen? Een rijk geïllustreerde uitgave waarin ook het maken van reconstructies van vondsten aan bod komt!
> 1 min
De opgravingen van het kasteel Huis ter Kleef in Haarlem eind vorige eeuw hebben een bijzonder rijke verscheidenheid aan dierlijke resten opgeleverd. Dit is mede te danken aan de destijds systematische en intensieve opgraving van het kasteelterrein door onder meer de Archeologische Werkgroep Haarlem. De afgelopen jaren is onder andere in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) botmateriaal onderzocht uit de latrines, waterputten en uit een deel van de grachtvulling. Dit is vervat in een wetenschappelijke rapport dat woensdag 15 mei in het Archeologisch Museum Haarlem is gepresenteerd.
> 2 min
Een plafondschildering van Gerard de Lairesse blijkt de directe neerslag van de dramatische gebeurtenissen uit het Rampjaar 1672, toen de Republiek door vier buitenlandse legers tegelijk werd aangevallen. Dit concludeert kunsthistorica dr. Margriet van Eikema Hommes in haar boek ‘De Hemel van Gerard de Lairesse’ dat eind april is verschenen bij Amsterdam University Press.
> 3 min
In aanloop naar Museumweek 2024 deed de Museumvereniging een onderzoek onder het Nederlandse publiek naar de maatschappelijke impact van musea. Uit de resultaten blijkt dat 73% van de Nederlanders musea als onmisbaar ervaart en 85% van mening is dat musea van en voor ons allemaal zijn. Daarnaast vindt 70% het goed dat de overheid structureel meebetaalt aan musea.
> 2 min
In een baanbrekend onderzoek, uitgevoerd in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) door een internationaal team van wetenschappers, is vastgesteld dat de vroegmiddeleeuwse glasproductie in Nederland deel uitmaakte van een uitgebreid Europees netwerk.
> 2 min
Veertig jaar verzamelde Sjek Venhuis uit Santpoort-Noord schotels, kommen en vuurklokken uit de zestiende en zeventiende eeuw. Het is keramiek met een hoge museale waarde, maar omdat ook Sjek niet het eeuwige leven heeft, schonk hij een groot deel van zijn collectie aan archeologisch museum Huis van Hilde in Castricum.
>Fokke van der Meer (1936) is geboren en getogen in Amsterdam en woont sinds 1963 in Noorwegen. Toen hij in 1998 met vervroegd pensioen ging wist hij precies wat hij zou gaan doen: onderzoek naar de geschiedenis van zowel Noorwegen als Amsterdam. Van prijsboeken had hij nog nooit gehoord totdat er in 2006 één opdook in Trondheim. Deze bijzondere boeken waren de beloning voor de beste leerlingen aan de Latijnse scholen in Nederland. Meneer van der Meer vertelt ons er meer over in dit verhaal.
>Een jongetje met een baard van watten en een kartonnen kroon overhandigt een geschenk. Tegenover de Wijzen uit het Oosten staat een groepje herders, verkleed met doeken en baarden aan touwtjes. Aan de zijkant van het podium, tussen de coulissen, kijken kleine kinderen toe. Ondertussen wiegt een meisje het kindeke Jezus, een pop met een flinke bos haar. Het lijkt een kerstvoorstelling van een kerk of school, maar de beschrijving in de collectie van fotopersbureau De Boer luidt: ‘Kerstfeest woonwagenbewoners, IJmuiden, 20 december 1967’. Waar kijken we precies naar? Wie zijn deze kinderen en wie organiseerde deze avond?
>In Huis van Hilde is een nieuwe vaste tentoonstelling geopend over de zeventiende eeuw. Er zijn bijzondere archeologische vondsten te zien. Speciaal voor deze nieuwe expositie zijn twee mensfiguren gemaakt: een Amsterdamse koopman en vrouw. De figuren zijn gemaakt door Mieneke van Gogh en de bijbehorende historische kleding is gemaakt door Suzanne Spruijt van Het Atelier van Toen.
>De eerste resultaten van ‘Crowd Leert Computer Lezen’ waren nog maar net online, toen kunsthistorica Saskia Kuus via twitter liet weten wat een goudmijn dit was voor haar onderzoek naar historische (kinder-)kleding.
>Een priestergewaad waarvan de zijden stof al eerder over een dansvloer heeft gezwierd. In de achttiende eeuw kwam het voor dat galajaponnen (robes à la française) werden vermaakt tot priestergewaden. Maar hoe kon deze transformatie van wereldlijke kleding naar sacraal gewaad vorm krijgen? Of met andere woorden: hoe werd ‘aardse stof tot hemels lof’?
>Een unieke archeologische vondst van zeventiende-eeuwse zijden kledingstukken en fragmenten uit een scheepswrak bij Texel was in 2014 wereldnieuws. Waarschijnlijk was de kist vol textiel eigendom van een zeer welgestelde dame, vermoedelijk uit de kringen van het Engelse hof. In de jaren erna werd er onderzoek gedaan door textielrestauratoren Sjoukje Telleman en Marijke de Bruijne.
>ICT-bedrijf International Business Machines (IBM) werd in 1911 in Amerika opgericht en is vanaf 1920 officieel vertegenwoordigd in ons land. Toen verwierf Maurice Boas een agentschap, dat in 1940 omgezet werd in een volle dochteronderneming. In eerste instantie onder de naam Watson Bedrijfsmachine Maatschappij N.V. en na de Tweede Wereldoorlog als Internationale Bedrijfsmachine Maatschappij N.V. Momenteel heet het bedrijf simpelweg IBM Nederland B.V. Het boek ‘100 jaar IBM in Nederland’ geeft, zonder technisch te worden, een mooi overzicht van de ontwikkeling van de ICT: van ponskaart en radiobuis tot USB-stick.
>Wie kan er zeggen dat hij met een schip de wereld is rondgevaren? Of dat hij dankzij verschillende soorten vinken op de Galapagoseilanden heeft ontdekt dat diersoorten zich kunnen ontwikkelen en veranderen? Dat hij de wetenschap fundamenteel heeft veranderd? Vast niet veel mensen, maar de bioloog, geoloog en natuurhistoricus Charles Darwin in ieder geval wel. De wetenschapper had vaak contact met andere onderzoekers om meer bewijs te verzamelen voor zijn ideeën. Zo ook met de Amsterdamse dierentuin Artis, maar waarom?
>In 2013 vond in opdracht van de provincie Noord-Holland een archeologisch onderzoek plaats in de Westfriese Omringdijk ten noorden van Opperdoes. Bij dit proefonderzoek zijn op meer dan een meter onder de weg de vermoedelijke resten van het verzonken Almersdorp gevonden.
>Altijd al nieuwsgierig geweest naar waar je familie oorspronkelijk vandaan komt of hoe de krantenpagina eruitzag op je geboortedatum? Dit is allemaal te vinden in het Noord-Hollands Archief.
>