2 min

De propheet Jonas

In ca. 1615 werd door stokviskoper Jan Pietersz de Witt een huis op anderhalve kavel gebouwd, dat nog te zien is in het Grachtenboek van Caspar Philips uit 1770. Het is van het zuivere dubbele-huistype dat toen gangbaar was: twee drieassige vleugels naast elkaar, ieder met een trapgeveltop. De dubbele trapgeveltop in de Amsterdamse renaissance-stijl van Hendrick de Keyser was rijkelijk versierd met ornamenten op de trappen en ontlastingsbogen boven de vensters. Het huis heette toen ‘De propheet Jonas’.

Herengracht 132

Foto: Bureau Monumenten & Archeologie

Herengracht 132

Verbouwing en familieruzie

In 1683 kocht Jacob de Flines het grachtenhuis. In zijn opdracht werd het huis in 1684/85 verbouwd en rijk versierd. De hal kreeg tegenover de ingang een eikenhouten portaal met Dorische pilasters (dat in 1910 met grenen betimmeringen aan beide zijden werd uitgebreid). De gang voorbij dit portaal had een stucgewelf. De zaal werd door Johan Glauber beschilderd met landschappen, die door Gerard de Lairesse met figuren werden gestoffeerd, terwijl een ander vertrek door Frederick de Moucheron werd versierd met vier Italiaanse landschappen waarin De Lairesse op de voorgrond vrouwenfiguren aanbracht. De beschilderingen waren in de zaal opgenomen in een betimmering met Korinthische pilasters. Dit interieur is in 1910 uit het pand verwijderd. De behangsels van Glauber en De Lairesse zijn thans in eigendom van het Rijksmuseum, de betimmering bevindt zich in het depot van het Amsterdams Historisch Museum. Jacob de Flines en zijn dochter Elisabeth vochten een langdurige vete uit, die begon toen Elisabeth er in 1701 met de knecht van haar vader vandoor ging, met onder meer het huis als inzet. De erven van Elisabeth hebben het pand in 1747 verkocht.

Herengracht 132

Eén van de behangsels van G. de Lairesse en J. Glauber

Foto: Rijksmuseum

Herengracht 132

Vuurpijl veroorzaakt brand

Een andere grote verbouwing vond plaats in 1787: het huis werd achter met één en aan de voorzijde met twee verdiepingen verhoogd en van een nieuwe gevel voorzien met een rechte houten kroonlijst met consoles, trigliefen en friesvensters in de toen moderne Lodewijk XVI-stijl met daarachter een dwarskap. Veel van het 17de-eeuwse pand bleef echter in stand. Dat blijkt ook uit het feit dat het pand is verzakt: kennelijk kan de 17de-eeuwse fundering de extra verdiepingen niet dragen. De nieuwe eigenaar was van plan funderingsherstel te laten doen. Echter, op de nieuwjaarsnacht van 1 januari 2008 brandde het monumentale pand af door een ingeslagen vuurpijl. Er zijn plannen om het pand te herbouwen. De beletage heeft de brand redelijk goed doorstaan. Zo zijn de hal en ook de belangrijke 19de-eeuwse stijlkamer, ontworpen door architect Jan Springer (bekend van onder meer de Stadsschouwburg), niet verloren gegaan.

Bouwgegevens

Gebouwtype: Woonhuis
Geveltype: Lijstgevel
Bouwstijl: Lodewijk XVI
Bouwjaar: 1615±, 1790±
Opdrachtgever/eerste gebruiker: Jacob de Flines (1683)

Monumentstatus: Rijksmonument

Meer informatie over dit grachtenpand is te vinden op de website van het Digitaal Grachtenhuis

Publicatiedatum: 21/03/2014