Oneindig Noord-HollandBeleef de geschiedenis van jouw provincie

Herengracht 539

Herengracht 539 is een dubbel huis met een zeldzame lijstgevel. Het pand heeft een mooi interieur met bijzondere plafondschilderingen van Gianantonio Pellegrini.

Het dubbel huis wordt gekenmerkt door een gevelbreedte van vijf raamassen. Dit dubbel huis is oorspronkelijk gebouwd direct na 1664, maar werd al verbouwd in 1718. De geheel zandstenen lijstgevel met slechts drie raamassen is vrij zeldzaam (doorgaans heeft een dubbel huis vijf vensterassen). De gevel is een vroeg en goed voorbeeld van de Hollandse Lodewijk XIV-stijl. Er is een voorontwerp van deze gevel bewaard gebleven dat in de literatuur zowel aan Jean Coulon als Ignatius van Logteren wordt toegeschreven, die ook het beeldhouwwerk heeft gemaakt (zie ook Herengracht 433).

Voorgevel van Herengracht 539

Foto: W. Schoonenberg / Digitaal Grachtenhuis

Voorgevel van Herengracht 539Voorgevel van Herengracht 539

Monumentaal trappenhuis

De kroonlijst heeft trigliefen, consoles en raampjes met daarboven een gesloten attiek met verhoogd middengedeelte met familiewapen en liggende beelden die misschien de Amstel en het IJ voorstellen. Verder zien we hoeklisenen. Het huis heeft een dubbele stoep. Niet alleen de kroonlijst is rijk versierd. Ook opvallend is de middentravee met een deur- en raamomlijsting met kariatiden die een balkon dragen. Het interieur is het vermelden waard. Het monumentale trappenhuis heeft stucwerk-beelden van Venus en Minerva.

Plafondschildering Herengracht 539

Foto: W. Schoonenberg / Digitaal Grachtenhuis

Plafondschildering Herengracht 539Plafondschildering Herengracht 539

Venetiaanse plafondschildering

In de rechter-achterkamer bevindt zich een prachtig plafondstuk, toegeschreven aan Gianantonio Pellegrini uit 1717/18. De Venetiaanse schilder Pellegrini verbleef in de periode 1717–1718 in de Nederlanden en was o.a. ingeschreven in het Sint Lucasgilde te Antwerpen. Ook in de Noordelijke Nederlanden kreeg hij enkele opdrachten. Hij overbrugt de periode tussen Gerard de Lairesse (overleden in 1711) en Jacob de Wit (geboren in 1695 en pas actief geworden). Het plafondstuk in Herengracht 539 stelt Bacchus en Ariadne voor, op het moment waarop Ariadne haar kroon in de lucht gooit en verandert in sterren waarmee zij vervolgens wordt bekroond (een populair thema onder Venetiaanse schilders). Het enorme doek meet 5,45 x 3,45 m en is een vroeg voorbeeld van een 18de-eeuws plafondstuk op doek, een innovatie op de 17de-eeuwse beschilderingen op balken en planken die daaraan vooraf ging. Heel bijzonder is dat er nog dergelijke 17de-eeuwse schilderingen op balken en planken bewaard zijn gebleven, namelijk in het voormalige voorhuis (nu hal), uit ca. 1665. De plafondschilderingen zijn teruggevonden en in het zicht gebracht. Ook achter het plafondstuk van Pellegrini bevinden zich vergelijkbare 17de-eeuwse plafondschilderingen, maar daar heeft men er uiteraard voor gekozen het doek van Pellegrini te handhaven.

Bouwgegevens

Gebouwtype: Woonhuis (dubbel huis) 
Geveltype: Lijstgevel Bouwstijl: 
Lodewijk XIV 
Bouwjaar: 1665±, 1718 
Architect: Jean Coulon en/of Ignatius van Logteren 
Opdrachtgever/eerste gebruiker: Gerrit Corver

Monumentstatus: Rijksmonument
Meer informatie over dit grachtenpand is te vinden op de website van het Digitaal Grachtenhuis

Dit verhaal maakt deel uit van de campagne Werelderfgoed.
Klik hier om terug te gaan naar het thema Amsterdamse grachtengordel.

 

Publicatiedatum: 21/01/2014

Aanvullingen

Vul deze informatie aan of geef een reactie.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vereiste velden zijn gemarkeerd met *. Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.